Borsa Nasıl Oynanır?

Hisse senedi piyasalarında işlem yapmak diğer tabiriyle borsa oynamak çok kazançlı olabilmektedir. Başarılı bir yatırımcı, duygusal disiplinine ve kullandığı sisteme bağlı olarak her sene yüz binlerce TL para kazanabilir. Borsadan para kazanmanız için sadece ne yapmanız ve yatırımlarınızı yaparken nelere dikkat etmeniz gerektiğini bilmeniz gerekiyor. Borsaya girmek ve yatırım yapmak için sanılanın aksine yüksek bir zekaya ve yıllar süren bir finansal eğitime de ihtiyacınız yok.

5. sınıf matematiğini yapabiliyorsanız kolaylıkla borsaya da yatırım yapabilir ve para kazanabilirsiniz.

Dünyanın en ünlü yatırımcısı Warren Buffett da ilk hisse senedini 11 yaşında almış olup 16 yaşına geldiğinde 53.000 dolar kazanmıştır.

Bu makalemizde 2021 yılı ve sonrasında borsada nasıl para kazanabileceğinizi ve kaybınızı nasıl yönetebileceğinize dair önemli bilgiler paylaşacağız. Borsanın temel mantığını ve akıllı yatırım kararlarının nasıl alındığını öğreneceksiniz. Ancak bu yazının “Kısa yoldan nasıl zengin olurum?” yazısı olmadığını baştan belirtelim. Borsada kolay ve hızlı para kazanmanın kesin bir yolu yoktur. Bunun için sabırlı ve disiplinli olmalı, anlık duygularınızın kontrolünü elinize almalısınız. Beyninizin, yatırım kararlarımızı nasıl etkilediğini öğrenmeli ve bilinçsiz, otomatik kararlar vermesinin önüne geçmelisiniz. Bunları öğrendiğinizde paranız bir kar topu büyüyüp katlanacaktır.

 

Borsa Nedir? Nasıl Oynanır?

Borsayı kısaca, şirketlerin hisselerinin alınıp satıldığı, alıcıları ve satıcıları buluşturan bir platform olarak tanımlayabiliriz.

Borsa, hisse senedi alıp satmak için can atan yüz binlerce yatırımcıyı bir araya getirerek fiyatlarda adalet, yapılan işlemlerde ise şeffaflık sağlar.

Borsa eskiden şu anda aşina olduğumuz biçimde; elektronik ortamda işlemiyordu. Vakti zamanında borsada işlemler tamamen fizikseldi. Sözgelimi bir hisse alınacaksa gerçek anlamda senet imzalanıyordu. Günümüzde ise dilediğiniz şirketin hissesini sadece birkaç tıkla satın alıp satabilyorsunuz. Ne yazık ki bu kolaylık aynı zamanda borsanın, sanal bir oyun olarak görülmesine ve çoğu acemi yatırımcının para kaybetmesine sebep olmaktadır.

Unutulmamalıdır ki, hisse almak bir şirkete ortak olmak, onun geleceğine yatırım yapmaktır. O yüzden hisse almadan önce ilgili şirketin faaliyetlerini ve verilerini enine boyuna incelemeye istekli olmalısınız.

Diyelim ki bir kafenin sahibi kendisine ortak arıyor. Bu kafe hakkında hiçbir bilginiz yok. Ve kafenin sahibi de ortaklık için 500.000 TL talep ediyor. Böyle bir paranız olsa bu talebi direkt kabul eder misiniz yoksa önce kafenin aylık cirosunu, kazancını, müşteri sayısını vb. bilgileri öğrenmek mi istersiniz?

Hisse senedi alırken de aynı ciddiyetle şirketi ve verilerini araştırmalı gerekirse yıllık ve 3 aylık olarak yayınlanan şirket raporlarını didik didik etmelisiniz.

Mutlaka okuyun: Borsa Hakkında Yanlış Bilinen Gerçekler

 

Borsanın Önemi Nedir?

Borsa, hiç şüphesiz serbest piyasa ekonomisinin en mühim unsurlarından biridir. Şirketlerin hisse senetleri ve tahvillerini satarak para kazanmasını sağlayan bir platformdur. Pek çok yatırımcının çeşitli firmaların başarılarına ortak olmasına zemin hazırlar, kâr yaptırır, sermaye edinimi sağlar, zaman zaman temettü ödemeleriyle kişinin servetine servet katar. Ancak yeri gelir, yatırımcının varını yoğunu kaybetmesine de sebep olur. İşte taban tabana zıt iki farklı kutuptan meydana gelen ilginç bir mekanizmadır borsa. Kurumsal yatırımcılara ve finans uzmanlarına ortaya koydukları büyük paralar sayesinde birtakım ayrıcalıklar tanısa da borsanın yine de genel anlamda adil bir platform olduğunu söylemek mümkündür.

Borsa sayesinde kişilerin kazanıp biriktirdiği paralar atıl durmaz ve değerlendirilmiş olur. Ortaya koyduğunuz sermaye ile şirketlerin gelişimine katkı sağlayabilir, sizin gibi başka bireysel aktörlerin de yatırım yaparak para kazanmasına yardımcı olabilirsiniz. Borsalar, uzun vadede ciddi anlamda sermaye oluşturarak ülkelerin gelişimde çok büyük rol oynar.

 

Neden Borsaya Girmek İstiyorsunuz?

Bir arkadaşınızın kısa sürede borsadan elde ettiği kazancı gördükten sonra apar topar borsaya yönelmiş olabilir ya da bir süredir borsayı takip ediyor ve artık aktif olarak rol almak istiyor olabilirsiniz.

Her ne sebeple olursa olsun borsaya girip para kazanma düşüncesi gayet normaldir. Paranızın enflasyona karşı değerini koruyup ileride bir gün finansal özgürlüğünüzü kazanma fikri de oldukça cezbedicidir. Ancak hızlı bir şekilde para kazanma fikri, geri dönülmez kayıplar yaşamanıza sebep olabilir. Bu yüzden borsaya soluk soluğa kalmış bir şekilde koşarak değil de ayaklarınız yere sağlam basarak ve kendinizden emin bir şekilde sakince yürüyerek girmelisiniz.

Yani, öncelikle kendi şartlarınıza uygun bir yatırım stratejisi oluşturmalı ve borsanın dinamiklerini öğrenmeli ve en önemlisi de sizi baştan çıkaracak birçok psikolojik uyarana karşı kendinizi disipline etmelisiniz.

Romantizme kendinizi kaptırmayın. Filmlerde hep borsacıların hızla ve ciddi şekilde zenginleştiğini görürüz. Şimdiden uyaralım, bundan etkilenip borsaya girmeyi düşünüyorsanız yol yakınken vazgeçin. Kendinizi bir filmde zannedip ilk yatırım yaptığınız yeni bir şirketin Facebook’a dönüşeceğini düşünmeyin. Uzun vadede başarılı olmak istiyorsanız doğru kararlar almaya ve güvenli tercihler yapmaya gayret edin.

 

Paranızın Ne Kadarını, Ne Kadar Süreyle Riske Edebilrsiniz?

Borsaya paranızın ne kadarını ve ne kadar süreyle yatırabileceğinize karar vermeniz gerekiyor.

Çünkü kimse, ileride çocuğunun okul masrafları için zarar eden hisselerini satmak istemez. Bunun için paraya 1 yıl sonra mı, 5 yıl sonra mı, yoksa 3 ay sonra mı ihtiyacınız olacağını kestirebilmelisiniz.

  • Çocuklarınız var mı ve zorunlu masrafları neler?
  • Aylık kazancınızdan kenarı para ayırabiliyor musunuz?
  • Kötü günler için kenarda paranız var mı?
  • Bakmakla yükümlü olduğunuz aile büyükleriniz var mı?
  • Maaşlı çalışıyorsanız sizi işinizden edebilecek gelişmeler neler olabilir?
  • Kendi işinizi yapıyorsanız işinize neler zarar verebilir?

Bu tür soruları masaya yatırarak paranızın ne kadarını riske edebileceğinize karar verebilirsiniz. İlk defa borsaya yatırım yapıyorsanız paranızın %50’den fazlasını riske etmemenizi öneririz.

 

1.Adım: Psikolojinizi ve Karakterinizi Yatırım İçin Hazırlamak

Yazımızın başında borsada yatırım yapabilmek için yüksek zekaya sahip olmanız gerekmediğini belirtmiştik. Evet, yatırımlarınızda IQ’nuzun kaç olduğunun bir önemi yok ancak psikoloji ve duygusal disiplin de bir o kadar hayati öneme sahip.

Yapılan araştırmalara göre yatırım kararları için gereken doğru psikolojiye ve sağlam bir karaktere sahip olan sıradan insanlar, yıllardır finans sektöründe olan ancak bu özelliklere sahip olmayan profesyonellere göre borsada daha başarılı olmaktadırlar.

Konuyla ilgili geçmişte borsada her şeyini kaybetmiş bir dehaya değinmeden edemeyeceğiz: Dünyanın en büyük bilim insanı olarak kabul edilen Isaac Newton’dan. Isac Newton 1800’lü yıllarda South Sea adında bir deniz ticareti şirketine yatırım yapmıştı. O zamanlar South Sea şirketinin devletten farklı denizlerde ticaret hakkı aldığına ve ticaretini bilmem kaça katlayacağına yönelik haberler öyle yayıldı ki milletvekilleri dahil hisse almaya başlamıştı. İlk hisseyi yaklaşık 200 dolardan almış olan Newton kısa süre sonra fiyat 800 dolara ulaştığında hisselerini sattı. Sonrasında hissenin yükselmeye devam ettiğini gören Newton bu sefer 900 dolardan tekrar aldı. Ancak bu sefer daha çok kazanabilmek için kaldıraçlı alım yapmıştı. Hsse fiyatı 1500 dolara ulaştığında coşku öylesine artmıştı ki fiyatların 2500 dolara gideceği konuşuluyordu. Ancak bir sabah aniden fiyatlar tepetaklak düşmeye başladı ve 150 dolara kadar çakıldı. Newton 2. alımında borçlanarak kaldıraçlı almış olduğu için tüm her şeyini kaybetti ve bu olayla ilgili şu meşhur sözünü söyledi:

Hangi saatte; hangi yıldızın, hangi gezegenin nerede olacağını size kesin olarak söyleyebilirim ama insanların çılgınlıklarını asla…

Isaac Newton şüphesiz dünyanın en zeki insanlarından biriydi ancak yatırım için gerekli olan duygusal disipline ve sağlam karaktere sahip değildi.

Mutlaka okuyun: Beynimiz, Yatırım Kararlarımızı Nasıl Etkiliyor?

Mutlaka okuyun: Yatırımcı Psikolojisi ile İlgili Kaçınmanız Gereken 8 Tuzak

 

2. Adım: Piyasayı ve Dinamiklerini Bilmek

1) Borsaya girmeden önce kendinizi yatırım konusunda geliştirin

Herkes benim okuduğum dergilere, kitaplara ve raporlara kolaylıkla ulaşabilir. Bunlar tamamen halka açık. Ancak görünen o ki çoğu kişi bu bilgileri edinmek istemiyor. – Milyarder Mark Cuban

Okuyabildiğiniz ne kadar kaynak varsa okuyun, yalnız bir kereye mahsus değil sürekli olarak piyasa ve yatırım hakkında kendinizi geliştirin. En başarılı borsacıların rehber edindikleri kitaparlı ve kaynakları bularak içselleştirinceye kadar okuyun. Roman okur gibi okursanız kendi kendinizi baltalarsınız.

Mutlaka okuyun: Etkili Kitap Okuma Tekniği: Bir Ceo Gibi Okuyun!

Bir kere yatırım yapmaya başladınız mı, piyasadaki gelişmeleri takip etmeli, yatırım yapacağınız sektörlerle ilgili araştırmalarda bulunmalısınız. Firmanızın rakiplerini dahi takip etmelisiniz ki, olası değişimleri önceden görebilme şansınız olsun. Bu durum sanki, tüm zamanınızı bir okulda geçirmek gibidir o yüzden piyasaya yeterince ilgi gösterip zaman ayırmayı gerçekten isteyip istemediğinizi tekrar düşünün.

Mutlaka okuyun: Borsaya Girmeden Önce Okumanız Gereken Makaleler

  • Firmanın yıllık raporlarını okuyun. Bu size firmanın ne yöne gittiği hakkında bilgi ve ufuktaki problemlere dair bir ipucu verebilir.
  • Güvenilir kaynaklardan yatırım bilgisi almaya çalışın. İş yatırımın raporlarını takip edebilirsiniz. Bu konuda firmanın baş analisti Şant Manukyan’ın yazılarını takip etmenizi tavsiye ederim.

Yıllık raporlar sıradan insanları uzak tutmak için ağır bir dille kaleme alınmıştır. Bu yüzden başlangıçta sıkıcı ve anlaması güç olabilir. Zor da olsa tüm raporları okumanız satır aralarında gizli olan hayati derecede önemli bilgilere sahip olmanızı sağlayacaktır.

Mutlaka okuyun: Hisse Senedi Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?

 

2) Piyasayı anlayabilmeniz için kendinize zaman tanıyın.

Piyasayı izlemek ve sistemin nasıl işlediğini anlamak için biraz zaman harcamak isteyebilirsiniz. Hisse senetlerinin yükseliş ve düşüş hareketlerini izleyin ve marketin tepki verdiği verilerin ya da beyanatların neler olduğunu anlamaya çalışın. Eğer sistemin nasıl çalıştığını anladığınıza kanaat getirdiyseniz artık ilk denemenizi yapabilirsiniz. Demo borsa hesapları açarak da risk almadan kolaylıkla pratik yapabilirsiniz.

Mutlaka okuyun: Sıfırdan Borsa Eğitimi: Borsa Nasıl Öğrenilir?

Mutlaka okuyun: Hisse Senetleri Neden Düşer ve Yükselir?

 

3) Temel analizi öğrenin ve yatırım yaptığınız firmaları iyi tanıyın.

Bir firmaya yatırım yaptığınız vakit, firmanın mali tablolarını incelemeli ve aslında olmaları gereken pozisyonda olduklarından emin olmalısınız. Yani o firmanın; piyasada nam-ı iyi, popülerliği yüksek ve her yerde reklamı yapılıyor olabilir ancak mali durumunun ne durumda olduğu yalnız raporları incelendiği vakit anlaşılabilir. İlgili firmanın raporlarını didik didik etmeli ve satır aralarında bir probleme dair ipucu yakalarsanız o firmanın hisselerini almayı tekrar gözden geçirmelisiniz.

  • Firmanın gelirlerine satışlarına, borcuna ve öz kaynaklarına bakmalısınız. Firmanın borçları azalma eğilimi gösterirken, satış gelirlerinin de zaman içinde yükseliş kaydetmesi gerekir.
  • Ayrıca firmanın fiyat-kazanç oranına, fiyat satış oranına, öz kaynak verimliliğine ve toplam borcun toplam varlıklara oranına bakmalısınız. Bu kalemleri incelemek firmaya derinlemesine bakmanızı sağlayacaktır.

Mutlaka okuyun: Temel Analiz Nedir? Nasıl Yapılır?

 

4) Teknik analiz öğrenin.

Teknik analizleri nasıl efektif ve karlı kullanacağınızı öğrenin. Teknik analiz basit olarak, geçmiş işlemlerin grafiklerini kullanarak gelecekte beklenen seviyeleri tahmin etmektir. Örneğin, bir hisse 6 aydır yükseliş kaydediyorsa grafikler size tersini söylemedikçe yukarı yönde gideceğini farz etmeniz önemlidir. Teknik analiz 3 ön kabule dayanır.

-Piyasa her şeyi hesaba katar (değerlendirir).

-Fiyatlar trendlerle hareket eder.

-Geçmiş, kendini tekrarlar.

Teknik traderlar, hissettiklerine göre değil gördüklerine göre işlem yaparlar.

  • Teknik analizin temel analizden farkı nedir öğrenin. Her iki yöntemin de piyasa tarafından kabul edilen faydaları olmasına rağmen, tarihsel olarak hiçbirinin kolayca paranızın mantıklı hisselerde kalmasını sağladığı görülmemiştir.

Aşağı ve yukarı hareketlerin farkında olun. Piyasadaki tansiyonu anlayabilmelisiniz ya da destek ve direnç seviyelerinin konseptini. Destek ve Direnç seviyeleri, fiyat hareketlerinin gidişatını, yatay seyir izleyip izlemediğini ya da dönüş noktalarının anlaşılmasını sağlayan kritik göstergelerdir. Bunlar, hisse senetlerinin en yüksek ve düşük seviyelerini gösteren görsel grafiklerdir. Örneğin, bir hissenin 55 – 65 TL arasında işlem gördüğünü farz edelim. Bir sonraki sefer hisse 55 TL yani destek seviyesi civarında işlem gördüğü vakit, bu kağıdın 65 TL’ye kadar yükseleceğini umabilirsiniz. Eğer bu hisse 68 TL dolayına yükselip bu seviyelerde işlem görüyorsa, o zaman eski destek seviyesi olan 55 TL’ye tekrar geri dönmesini beklemezsiniz. Bu durumda 65 TL , kağıdımızın yeni destek seviyesi olacaktır ve hisse, yeni zirvelere doğru tırmanışa geçecektir. Tersi bir durum, hisse 55 TL’deki destek seviyesini kırması durumunda da gerçekleşir.

Mutlaka okuyun: Teknik Analiz Nedir? Nasıl Yapılır?

 

3. Adım: Borsaya Nasıl Girilir? Borsada Nasıl İşlem Yapılır?

1) Borsada işlem yapmak; hisse senedi alıp satmak ve fiyatları takip edebilmeniz için bir web sitesi ya da platform bulun.

Çoğu bankanın internet bankacılığı sayesinde kolaylıkla alım satım yapabilirsiniz. Ancak bunun için banka şubesine gidip bir sözleşme imzalamanız gerekiyor. Ardından yatırım hesabınız internet bankacılığında aktif hale geliyor.

  • Bu sitelerin bazıları, ekstra tavsiye ve bilgiler sunarken, bazıları eğitim videoları, krediler ya da başka türlü avantajlar da sunar. Bu avantajları iyi değerlendirerek hangisinin sizin için en iyisi olduğuna karar vermelisiniz.

2) Hisse senetlerini serbest emir vererek alıp satabilirsiniz. Borsa oynamak(hisse alıp satmak) banka hesabınızdan dolar almak kadar kolay bir işlemdir. Serbest emir verdiğinizde, kağıdınız o andaki en iyi fiyatla işlem görecektir. Ancak hatırlamakta fayda var ki, satış işlemi zaman alabilir ve piyasa hızlı değişiyorsa ilk gördüğünüz fiyattan çok farklı bir fiyat elde edebilirsiniz.

3) Risk almayın. ‘Limitli Emir kullanın’. Borsada para kazanmanın şartı düşük fiyattan alıp yüksek fiyattan satmaktır. İstediğiniz fiyatlarda alış ve satış emri vererek kazancınızı siz belirleyebilirsiniz.

Alış Limiti ( Buy Limit ): Emrin alış olarak açılacağı ve o anki piyasa fiyatının altında olan bir rakamı yazarız.

Satış Limiti ( Sell Limit ): Emrin satış olarak açılacağı ve o anki piyasa fiyatının üzerinde olan bir fiyatı yazarız.

Örneğin hisse fiyatı 10 tl olan bir hisse senedinden 1 adet aldınız ve %10 kazanç hedefliyorsunuz. 11 TL için sat emri verirseniz ve hissenin değeri 11 TL’ye ulaşır ulaşmaz satılacaktır. Kazancınız böylece %10 olarak gerçekleşmiş olur.

Bu emirler kesin bir fiyat penceresi oluşturur. Sizin daha iyi fiyat almanıza yardımcı olur.

Mutlaka okuyun: Stop Loss (Zarar Durdurma Emri) Nedir? Neden ve Nasıl Kullanılır?

4) İşlem yapmadığınız periyotlarda paranızı saklı tutun. Birçok firma, size işlemler arasında paranızı saklı tutabileceğiniz ve hatta faiz geliri de veren hesaplar sunarlar. Bu oldukça kullanışlı olur ve eğer online bir servis kullanıyorsanız bunu planlarınıza eklemelisiniz.

 

4. Adım: Borsada verimli işlem nasıl yapılır?

1) Hesabınızda yeterli miktarda para bulundurun. Hesap açmak ve işletmek için yeterli minimum miktarı karşıladığınızdan emin olun. Bazı platfomlar size direk avans vererek başlatırlar. Bu da bir pazarlama yöntemi tabi. Bu tür hesaplar için mevzuatın gerektirdiklerini de araştırarak yerine getirmelisiniz. Ve gelir vergisi veya olası başka vergilerin farkında olup hazırlıklı olmalısınız.

2) Anlık fiyatlara baktığınızdan emin olun. Unutmayın ki, piyasa çok hızlı değişir ve sizin baktığınız fiyat bir anda ‘önceki fiyat’ oluverir. Kendinize anlık fiyatlamaları gösteren servis platformu bulmalısınız. Bazıları fiyatları gecikmeli verir ve daha ziyade veri akışı odaklıdır. Bu sizin gibi bir trader için kabul edilemez, saniyelik değişimleri dahi gösterebilen bir hizmet almalısınız ki en iyi işlemi gerçekleştirebilesiniz.

3) Hisse senedi fiyatlarını ve grafiklerini okuyun: Hisse grafikleri, kağıtlarınızı değerlendirebilmeniz için harka bir yoldur ancak analizi zordur. Bu grafikleri nasıl yorumlamanız gerektiğine dair eğitim almalısınız. Böylece önceliklerinizi sıralayabilir ve en iyi kararı alabilirsiniz.

4) Ne zaman Alım – Satım yapacağınızı bilmelisiniz: Sağduyulu davranış, hisse senetlerini düşük seviyelerden almayı ve sonraki dönemde yüksek fiyattan satmayı gerektirir. Bu harika bir fikir olurdu ancak, fiyatların gelecekte yukarı gidip gitmeyeceğini bilmenin bir yolu yok. Daha iyi be metot ise, iyi bir momentuma sahip olan, ivme kazanmaya müsait hisseleri araştırmaktır.

Mutlaka okuyun: Borsada Ne Zaman Alım ve Satım Yapmalı?

5) İyi bir satış ve makul bir alış fiyatınız olsun: Eğer mantıksız beklentileriniz varsa, alım-satım işlemlerinizde zorlanacaksınız demektir. Mantıklı satış fiyatı nedir öğrenin ve tabandan alıp tavandan satmak gibi beklentilere de girmeyin.

 

6) ‘Blue Chip’ hisselerle başlayın:

Blue chip hisseler, çok iyi performans sahibi firmalara ait hisselerdir, batması, büyük düşüşler yasaması imkansız gibi görülen hisselerdir ve piyasa tarafından da iyi işlem gördüğü bilinir. Bu firmalar, insanların halihazırda ihtiyaç duydukları ve gelecekte de duymaya devam edecekleri ürün ve hizmetleri satarlar. Bu tür ürünlere yiyecek, enerji, ilaç ve teknolojideki bazı önemli kalemleri örnek verebiliriz.

Bu hisseler, eğer henüz öğrenme aşamasındaysanız iyi hisselerdir. Bu tarz firmalar genelde çok büyük olurlar, marketi yönetirler. Bu hisselere genel olarak, Türk Hava Yolları, Tüpraş, Garanti gibi  büyük kuruluşların hisseleridir. Uluslar arası piyasalarda ise IBM, Amazon, Google, Apple, ve Procter and Gamble’ı örnek verebiliriz.

 

7) Uzun vadeli işlemler yapmayı düşünün.

Warren Buffett’ın da dediği gibi:

Borsa parayı, sabırsız olandan alıp sabırlı olana teslim eden bir araçtır. -Warren Buffett

Kulağa pek seksi gelmiyor fakat yatırım yaparken daha güvenli para kazanmanın yolu zaman içinde azar azar kazanmaktır. Hızla yükseliş kaydeden kağıtlar, aynı hızda düşüş yaşayabilirler. Özellikle de ilk kez yatırım yapmaya başladığınızda ve piyasayı anlamaya çalıştığınızda, uzun süre önce kurulmuş, istikrarlı ve iyi performans gösteren firmalara yatırım yaptığınızdan emin olun.

Mutlaka okuyun: 7 Adımda Uzun Vadeli Düşünmek

 

8) Borsada kendi belirlediğiniz kurallara sadık kalın.

Al-Sat kararlarını alırken takip etmeniz gereken sistematik kurallarınız olmalı. Bu kurallar size duygularınıza yenik düşmemeniz için bir sigorta görevi üstlenir. Bu kuralları sıkı şekilde takip edin, öyle ki size şu an için kayıp yaşatacak bile olsa, kurallarınıza sadık olmalısınız.

Bir şirketi 10 yıl için satmayı düşünmüyorsanız ana faaliyetlerinde şirketin sıkıntı yoksa fiyatının bir süre yerle bir olmasına aldırmamalısınız.

Eğer kaybınızı yüzde 10 ile sınırlamak gibi kuralınız var ise ve seçtiğiniz kağıt da zaten yüzde 10 kaybederse o kağıdı satın. Piyasa ile tartışmaya girmeyin.

Ya da fiyatı 40 TL olduğunda bir kağıdı satacaksanız yükselmeye devam ediyor diye satmamazlık etmeyin. Öyleki kağıt 45 TL olduktan sonra aniden 40 TL’nin altına düşebilir ve siz de bu durumda tekrar 40 TL beklentisine girebilirsiniz. En sonunda kendinizi kağıdı 32 TL’den satarken bulabilirsiniz.

Mutlaka okuyun: Warren Buffett’ın Yatırım Kuralları

Mutlaka okuyun: Acemiler İçin Borsada Para Kazanma Rehberi

 

Sıkça Sorulan Sorular

Borsanın Mantığı Nedir?

Borsanın mantığı, bir hisseyi fiyatı düşükken alıp yükseldiğinde satarak kar elde etmektir.

Ne Kadar Parayla Borsaya Girebilirim?

Borsaya yatırım yapmak için yüksek miktarda paranızın olması gerekmiyor. Hisse fiyatları genelde 1 TL ile 100 TL arasında değiştiğinden 1 tane dahi hisse alarak borsada yatırım yapabilirsiniz.

Acemiler Borsaya Yatırım Yapabilir mi?

Elbette. Ancak borsa, hızlı ve kolay yoldan zenginleşmenin yolu değildir. Ancak uzun vadede disiplinli ve sağlam bir duruş sergilerseniz servetinizi katlayabilir ve finansal özgürlüğünüze kavuşabilirsiniz. 5 yıl ve daha uzun bir süreli yatırım yapmayı düşünüyorsanız gönül rahatlığıyla borsaya girebilirsiniz. Peki neden 5 yıl diye soracak olursanız bunun sebebi, borsaların 5 yıl ve daha uzun dönemlerde çok nadir olarak düşüş göstermesidir.

Hangi Şirkete ya da Hisseye Yatırım Yapmalıyım?

Bunun için şu beş altın kuralı kendinize rehber edinebilirsiniz: 1- Bildiğiniz ve ilgili olduğunuz alandaki şirketleri bulun. Böylece bu şirketlerin faaliyetlerini daha iyi analiz edebilir ve daha isabetli gelecek tahmini yapabilirsiniz. 2- Rekabet avantajını uzun yıllar koruyacak şirketleri araştırın. Bu şirketler rakipleriyle arasına bir hendek kurmuş olup karlarını ve pazar payını uzun vadede koruyabilirler. 3- Yıllardır istikrarlı bir şekilde büyüyen ve iyi bir kar majına sahip şirketleri bulun. Mümkünse her yıl yüksek temettü(kar payı) veren şirketleri seçin. 4- En iyi hisselerle popüler olduklarında değil bazı şeyler ters gittiğinde ilgilenin. Hisse fiyatı olması gerekenden yaklaşık %50 düşük olan iyi şirketleri bulun. 5- Yönetim kadrosu ve kalitesi iyi olan şirketleri araştırın. Kimse iyi yönetilmeyen bir şirkete yatırım yapmak istemez.

Borsa Yatırım Tavsiyeleri Nelerdir?

1- Fiyatları günlük takip etmeyin: Bunu yaptığınızda borsanın bir at yarışı olduğu havasına girebilirsiniz. Ancak sizin amacınız birilerini geçmek değil uzun vadede bitiş çizgisine varmaktır. 2- Hisseleriniz ne çıktığı için sevinin, ne de düştüğü için üzülün. Duygu durumunuz Uzay Yolu filmindeki Mr Spock gibi olmalıdır.3- Borsa olayları hep abartır. Ya aşırı düşer ya da aşırı çıkar. Hisseler aşırı düştüğünde alıcı tarafta aşırı yükseldiğinde ise satıcı tarafta olun. 4- Kendi yatırım kararlarınızı kendiniz verin. Fısıltılara ve bir arkadaşınızın verdiği hisse tavsiyelerine temkinli yaklaşın.

 

 

İlginizi çekebilir

Beynimiz, Yatırım Kararlarımızı Nasıl Etkiliyor?
Yatırımcı Psikolojisi ile İlgili Kaçınmanız Gereken 8 Tuzak

2 Comments

  1. Ben de borsaya girmek istiyorum. Özellikle piyasaların düştüğü ve senetlerin ucuzladığı şu zamanlarda. Ancak hisse senedi seçiminde kararsızım. Bununla ilgili bir rehber hazırlayabilirseniz süper olur.

  2. Şu an elimde yaklaşık 50.000 TL kadar birikmişim var. Ancak ikilemdeyim. Biraz tuhaf kaçıcak ama sorum şöyle: Sizce araba mı almalıyım yoksa borsaya girmeliyim? Borsaya girmek için ne yapmalıyım bilmiyorum. Bu konuda danışmanlık yapıyor musunuz?